Περιγραφή δραστηριοτήτων σεναρίου

Οι δραστηριότητες του διδακτικού σεναρίου ανατίθενται στους μαθητές μέσω οκτώ φύλλων εργασίας, τα οποία είναι αναρτημένα στην ιστοσελίδα https://steam4skills.blogspot.com/?zx=aa718a0bee0800ef που έχει δημιουργηθεί για τις ανάγκες του εκπαιδευτικού σεναρίου με τη χρήση του  εργαλείου Blogger και περιέχει τα βήματα που καθοδηγούν τους μαθητές προκειμένου να  υλοποιήσουν τις δραστηριότητες αυτές.

Αρχικά ανατίθεται στους μαθητές μια αποστολή προκειμένου να οριοθετηθεί το θέμα του του διδακτικού σεναρίου, μέσω του πρώτου φύλλου εργασίας. Τους ανατίθεται η δημιουργία μιας καμπάνιας ευαισθητοποίησης των πολιτών για την προστασία των μνημείων του Παρθενώνα από την όξινη βροχή και ανάδειξης των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του, που καθιστούν το μνημείο σύμβολο της δημοκρατίας, της φιλοσοφίας και της αρμονίας. Ζητείται από τους μαθητές, μέσω του καταιγισμού ιδεών, να σκεφτούν ποιες γνώσεις είναι απαραίτητες για να φέρουν  εις πέρας την αποστολή τους και να συμπληρώσουν ένα ιδεόγραμμα προκειμένου να δημιουργηθεί μια «ομπρέλα» που θα περικλείει τις πληροφορίες που απαιτούνται για να κατευθύνουν την πορεία της  σκέψης  τους και να δρομολογηθούν τα επόμενα στάδια του σεναρίου.

Ακολούθως, δίνονται στους μαθητές τα επόμενα φύλλα εργασίας (κάποια από αυτά και σε έντυπη μορφή ) για να  κατευθύνουν τους μαθητές και η ανάλυση των οποίων θα γίνει στην επόμενη παράγραφο.

Σε κάθε βήμα που ζητείται από τους μαθητές, ο εκπαιδευτικός είναι παρών για να καθοδηγεί και να συντονίζει τη μαθησιακή διαδικασία, να παρεμβαίνει όπου χρειάζεται, αλλά και να εμψυχώνει τους μαθητές για την επίτευξη των στόχων τους.

Οι δραστηριότητες είναι σχεδιασμένες έτσι ώστε να έχουν συνάφεια με τους διδακτικούς στόχους και μετά το τέλος της κάθε δραστηριότητας να έχουν επιτευχθεί και οι διδακτικοί στόχοι που είχαν τεθεί.

Για την υλοποίηση του εκπαιδευτικού σεναρίου τα τρία βασικά τεχνολογικά εργαλεία που έχουν επιλεγεί είναι το Padlet, το meindmeister και το  Scratch. Εκτός από αυτά χρησιμοποιούνται επίσης οι εφαρμογές Medibang Paint app και Ferrite recorter app.

Όλες οι πληροφορίες που εκμαιεύουν οι μαθητές και οι γνώσεις που αποκομίζουν ζητείται να καταγράφονται ατομικά ή ομαδοσυνεργατικά σε έναν σύνδεσμο padlet STREAM4skills (padlet.com) που είναι ένα εύχρηστο εργαλείο και είναι στην ουσία ένας ηλεκτρονικός πίνακας με περισσότερα πλεονεκτήματα από έναν παραδοσιακό πίνακα, αφού δίνει τη δυνατότητα να αναρτηθούν εκτός από κείμενα, εικόνες, βίντεο, χρήσιμοι σύνδεσμοι, άρθρα κ.ά. Οι πληροφορίες αυτές παραμένουν αποθηκευμένες και συγκεντρωμένες, ώστε οι μαθητές να έχουν πρόσβαση και να ανατρέξουν σε αυτές, όποτε χρειαστεί και όταν τους ζητηθεί στα επόμενα βήματα.

Σε δύο δραστηριότητες του σεναρίου ζητείται από τους μαθητές να χρησιμοποιήσουν το προγραμματιστικό περιβάλλον του Scratch. Οι μαθητές παροτρύνονται να δημιουργήσουν έργα μέσω του προγραμματιστικού περιβάλλοντος, δημιουργώντας κώδικα με διασκεδαστικό και ευχάριστο τρόπο, χωρίς να χρειάζεται να πληκτρολογούν γραμμές κώδικα, δημιουργώντας κινούμενες εικόνες σχετικές με το θέμα του εκπαιδευτικού σεναρίου που πραγματεύονται κάθε φορά. Οι μαθητές, σχεδιάζουν έργα με δημιουργικό τρόπο, αναπτύσσοντας την κριτική τους σκέψη, τη φαντασία και τη δημιουργικότητά τους, ζητούμενα που συνάδουν με μια εκπαιδευτική προσέγγιση  STEAM.

Σε κάποιες δραστηριότητες ζητείται από τους μαθητές να δημιουργήσουν ιδεoγράμματα μέσω του εργαλείου meindmeister. Το ιδεόγραμμα είναι  ένα σημαντικό εργαλείο για τους μαθητές να μάθουν το πώς να μαθαίνουν και για να συνδέουν τις σκόρπιες γνώσεις που ήδη έχουν χτίζοντας τη νέα γνώση πάνω σε αυτές. Επίσης, βοηθά τους εκπαιδευτικούς να μεταμορφώσουν το δασκαλοκεντρικό μοντέλο διδασκαλίας σε ένα περισσότερο μαθητοκεντρικό μοντέλο.

Στο σημείο αυτό, οι μαθητές καλούνται να βελτιώσουν τον λόγο τους και να γράψουν μια ομιλία χρησιμοποιώντας τις γνώσεις που αποκόμισαν ώστε ως πομποί να πείσουν με πειθώ και εύστοχα τους δέκτες τους για την προστασία του πλανήτη από την όξινη βροχή.

Τέλος, στο τελευταίο φύλλο εργασίας ζητείται από τους μαθητές να υλοποιήσουν το τελικό προϊόν που μπορεί να είναι μια αφίσα μέσω των εφαρμογών Medibang Paint app ή ένα διαφημιστικό σποτ μέσω της εφαρμογής Ferrite app για την επίτευξη του τελικού στόχου που είναι η ευαισθητοποίηση του κοινού στο υπό μελέτη θέμα.

Φύλλα εργασίας

Για την υλοποίηση του διδακτικού σεναρίου χρησιμοποιούνται οκτώ φύλλα εργασίας, τα οποία είναι αναρτημένα στη σελίδα, ενώ κάποια από αυτά δίνονται και σε έντυπη μορφή για να καταγράφουν οι μαθητές πάνω σε αυτά τις μετρήσεις και τις παρατηρήσεις τους.

Αρχικά, ανατίθεται στους μαθητές μια αποστολή προκειμένου να οριοθετηθεί το θέμα του του διδακτικού σεναρίου. Τους ανατίθεται η δημιουργία μιας καμπάνιας ευαισθητοποίησης των πολιτών για την προστασία των μνημείων του Παρθενώνα από την όξινη βροχή και ανάδειξης των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του, που καθιστούν το μνημείο σύμβολο της δημοκρατίας, της φιλοσοφίας και της αρμονίας.

Στη συνέχεια μέσω του πρώτου φύλλου εργασίας, που είναι μια δραστηριότητα ψυχολογικής και γνωστικής προετοιμασίας, ζητείται από τους μαθητές, μέσω του καταιγισμού ιδεών, να σκεφτούν ποιες γνώσεις είναι απαραίτητες για να φέρουν  εις πέρας την αποστολή τους και να συμπληρώσουν ένα ιδεόγραμμα (https://mm.tt/2545983713?t=L3J4fW8AtQ) προκειμένου να δημιουργηθεί μια «ομπρέλα» που θα περικλείει τις πληροφορίες που απαιτούνται για να δρομολογηθούν τα επόμενα στάδια του σεναρίου. Ακολουθεί συζήτηση με τους μαθητές κατά τη διάρκεια της οποίας συγκεκριμενοποιείται ο βασικός σκοπός του μαθήματος, ενώ οι εκπαιδευτικοί μέσω του ιδεογράμματος, αλλά και από τη συζήτηση, αντλούν πληροφορίες για τις υπάρχουσες γνώσεις και τις εναλλακτικές αντιλήψεις των μαθητών.

Στη συνέχεια δίνεται στους μαθητές το δεύτερο φύλλο εργασίας σε έντυπη μορφή, αφού μέρος των δραστηριοτήτων του θα πραγματοποιηθεί στο εργαστήριο Φυσικής και Χημείας. Στη  δραστηριότητα 2.1 οι μαθητές καλούνται να παρατηρήσουν κάποιες εικόνες και να απαντήσουν σε δύο ερωτήματα. Είναι μια δραστηριότητα ψυχολογικής και γνωστικής προετοιμασίας, αποτελεί δηλαδή το έναυσμα του ενδιαφέροντος των μαθητών, ενώ ταυτόχρονα βοηθά τον εκπαιδευτικό στην ανίχνευση των προϋπαρχουσών  γνώσεων των μαθητών.

Η δραστηριότητα 2.2 είναι μια πειραματική διαδικασία που πραγματοποιείται στο εργαστήριο και αποσκοπεί στην ανακάλυψη της γνώσης μέσα από τον πειραματισμό από τους ίδιους τους μαθητές. Είναι μια δραστηριότητα διδασκαλίας του γνωστικού αντικειμένου όπου μέσω του μοντέλου της ανακαλυπτικής/διερευνητικής μάθησης ο μαθητής καθοδηγείται στην ανακάλυψη της γνώσης μέσω του πειράματος και της διερεύνησης των αποτελεσμάτων. Οι φάσεις και τα στάδια αυτής τη μεθόδου ακολουθούν το σχήμα: έναυσμα ενδιαφέροντος-διατύπωση υποθέσεων-πειραματισμός-διατύπωση θεωρίας-έλεγχος.

Ακολουθεί η δραστηριότητα 2.3 εμπέδωσης του γνωστικού αντικειμένου. Στο συγκεκριμένο φύλλο εργασίας γίνεται χρήση εξωτερικών πηγών για την παραπομπή των μαθητών στο υλικό του μαθήματος μέσα από το Φωτόδεντρο και ενός βίντεο.

Το τρίτο φύλλο εργασίας είναι μια δραστηριότητα εμπέδωσης του γνωστικού αντικειμένου, όπου οι μαθητές μέσω του προγραμματιστικού περιβάλλοντος Scratch καλούνται να δημιουργήσουν ένα έργο προσομοίωσης του φαινομένου δημιουργίας της όξινης βροχής, χρησιμοποιώντας κατάλληλες εικόνες που δίνονται έτοιμες στους μαθητές (οι οποίες δημιουργήθηκαν με το πρόγραμμα tux paint) για να μην αναλώνουν χρόνο στη δημιουργία εικόνων. Αποτελεί ταυτόχρονα και δραστηριότητα αξιολόγησης των μαθητών, καθώς από την εκτέλεση των έργων των μαθητών, ο εκπαιδευτικός αντιλαμβάνεται αν ο μηχανισμός δημιουργίας της όξινης βροχής που έχουν στο μυαλό τους οι μαθητές είναι ορθός, αλλά και αν μπορεί να εξωτερικευτεί ορθά μέσω των τεχνολογικών εργαλείων.

Ακολουθεί το τέταρτο φύλλο εργασίας που περιέχει δραστηριότητα διδασκαλίας του γνωστικού αντικειμένου. Οι μαθητές, αφού μελετήσουν το υλικό που τους δίνεται και μετά από έρευνα στο Διαδίκτυο, καλούνται να αναρτήσουν στον σύνδεσμο padlet που τους δίνεται τις πληροφορίες που βρήκαν σχετικά με τα αίτια δημιουργίας της όξινης βροχής.

Το πέμπτο φύλλο εργασίας περιέχει και αυτό δραστηριότητες διδασκαλίας του γνωστικού αντικειμένου, κατά τις οποίες οι μαθητές καλούνται μετά από έρευνα να ανακαλύψουν τις επιπτώσεις της όξινης βροχής και να συμπληρώσουν ένα ιδεόγραμμα στο meindmeister. Η διαδικασία αυτή μέσω αυτού του εργαλείου βοηθά τους μαθητές να οργανώσουν τις πληροφορίες που έχουν δεχτεί και να τις δομήσουν κατάλληλα για να χτίσουν τη νέα γνώση. Αποτελεί ταυτόχρονα και μια μεταγνωστική δραστηριότητα αφού οι μαθητές μέσω αυτή της δραστηριότητας μαθαίνουν πώς να μαθαίνουν.

Στη δραστηριότητα 5.2 οι μαθητές ερευνούν και αναρτούν τις προτάσεις τους για τον περιορισμό του φαινομένου στην αντίστοιχη ανάρτηση του padlet, μέσω κειμένου και εικόνων. Με τη δραστηριότητα αυτή συνδέεται ο διδακτικός στόχος ως προς τις στάσεις των μαθητών να εφαρμόζουν στην καθημερινή τους ζωή τρόπους με τους οποίους μπορούν να περιορίσουν το φαινόμενο, συνεπώς μπορεί να θεωρηθεί ως μια μεταγνωστική δραστηριότητα.

Το έκτο φύλλο εργασίας περιλαμβάνει μεταγνωστικές δραστηριότητες που έχουν σκοπό να  αντιληφθούν οι μαθητές την  αξία  των  μνημείων του Παρθενώνα και την ανάγκη προστασίας τους από την όξινη βροχή, τονίζοντας τη σημασία του μνημείου ως συμβόλου δημοκρατίας, φιλοσοφίας και αρμονίας. Οι δραστηριότητες αυτές έχουν σκοπό να ευαισθητοποιήσουν τους μαθητές σε θέματα πολιτιστικής κληρονομιάς ώστε αυτοί να διαμορφώσουν σταδιακά στάσεις ενεργού πολίτη, να αναπτύξουν την κριτική τους ικανότητα, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα κατάλληλα επιχειρήματα προκειμένου να πείσουν τον δέκτη για την ορθότητα της θέσης τους και, ως προς τους γνωστικούς στόχους, να ξεχωρίζουν οι μαθητές τα δομικά στοιχεία της παραγωγής προσχεδιασμένου προφορικού λόγου – Ομιλίας. Στη δραστηριότητα 6.2 οι μαθητές χρησιμοποιούν την εφαρμογή Ferrite (recorter app) για την ηχογράφηση της ομιλίας τους.

Στο έβδομο φύλλο εργασίας χρησιμοποιείται το προγραμματιστικό περιβάλλον του Scratch και, μέσω καθοδηγούμενης διερεύνησης, οι μαθητές υπολογίζουν πειραματικά και γνωρίζουν τον αριθμό φ, τη χρυσή αναλογία που εμφανίζεται στην πρόσοψη του Παρθενώνα, αλλά και στην τέχνη και στη φύση και δίνει μια αίσθηση αρμονίας και ομορφιάς. Οι μαθητές καλούνται, επίσης, ξεκινώντας από τον ορισμό της χρυσής αναλογίας να καταλήξουν στον θεωρητικό υπολογισμό του αριθμού φ μέσω της επίλυσης μιας εξίσωσης δευτέρου βαθμού. Καταλήγουν, δηλαδή, στον πειραματικό και στον θεωρητικό υπολογισμό του αριθμού φ.

Το όγδοο και τελευταίο φύλλο εργασίας περιέχει μια δραστηριότητα δημιουργίας του τελικού προϊόντος του διδακτικού σεναρίου, το οποίο μπορεί να είναι μια αφίσα, μια ομιλία, ένα μήνυμα για ραδιόφωνο ή ένα βίντεο με τη χρήση κατάλληλων λογισμικών που προτείνονται στους μαθητές. Αποτελεί μια δραστηριότητα εμπέδωσης, αφού οι μαθητές επιστρατεύουν όλες τις γνώσεις και την εμπειρία  που αποκόμισαν κατά τη διάρκεια του μαθησιακού κύκλου STEAM.